Blog: Werkdruk (2) Snoeien in taken

22 november 2017
Snoeien doet groeien moet minister van Onderwijs Arie Slob hebben gedacht. Met zijn handreiking ‘Meer ruimte in de administratieve verantwoording’ heeft hij een eerste stap gezet om de werkdruk voor leraren te verminderen. Maar er is een tweede, meer structurele stap nodig. Eentje die jou als leraar meer grip geeft op je werk. Het enige wat je daarvoor hoeft te doen, is anders kijken naar je werk.

In het onderwijs geven taken aan wat een leraar moet doen. Taken geven de suggestie dat je iets kunt afvinken, dat het af is en niet meer terugkomt. Maar leraren weten heel goed dat het in het onderwijs zo niet werkt. Iedere dag ervaren ze dat leren nooit af is. 

Lastig is ook dat er allerlei verwachtingen zijn over wat leraren zouden moeten doen. Tandenpoetsen, warme truien dag, terrorisme of #metoo: er hoeft maar iets te gebeuren of jij als leraar moet aan de bak. Natuurlijk wil je hier graag aan voldoen, maar vaak is het niet duidelijk wat er nu echt van je wordt verwacht.

Algemeen geformuleerde taken, zoals onderwijs verzorgen en toetsen afnemen, zijn weinig zeggend en voor allerlei interpretaties vatbaar. Specifiek geformuleerde taken, zoals voor klas 3A een sinterklaasfeest organiseren, hebben als risico dat je binnen de kortste keren een enorme waslijst aan taken hebt. Je kunt maar één keer je tijd besteden. Hoe maak je dan een goede schifting? Hoe weet je dat je de goede dingen doet?

Door je werk niet uit te drukken in taken, maar in beroepsrollen. Beroepsrollen definiëren de breedte van het beroep en geven resultaten aan. Ze brengen een focus aan om naar het leren van de leerlingen te kijken met als doel hen een positieve leerervaring te bezorgen. Dat is belangrijk want dan gaan leerlingen naar huis met het gevoel dat ze wat kunnen en staan ze te trappelen om morgen verder te gaan. Alle werkzaamheden die hieraan bijdragen, die koester je en daar doe je geen concessies aan. Alles wat hier niet aan bijdraagt, houd je kritisch tegen het licht. Natuurlijk mag je nog wel een sinterklaasfeest of een opa-en-oma-dag organiseren. Besef wel dat ze niet tot de essentie van je beroep horen en je niet hiervoor bent opgeleid.

Blijft er nog één vraag over: wat zijn de beroepsrollen van de leraar? Is er een instrument dat je hiervoor kunt gebruiken? Jazeker, dat is de Bardo Competentiekit®. Daarin staan zeven beroepsrollen met de bijbehorende vaardigheden. Het is het snoeimes voor de leraar om keihard alle taken weg te snijden die er niet echt toe doen. Goed snoeien houdt in dat je acht uur per maand overhoudt. Wat je in die uren kunt doen, lees je in een volgende blog.